Phần 1: Tóm tắt nội dung

“Tuổi Thơ Dữ Dội” là tiểu thuyết bất hủ của nhà văn Phùng Quán, thuộc dòng văn học cách mạng, được khởi thảo từ năm 1968 và chính thức xuất bản năm 1988. 

Tác phẩm gồm 8 chương với độ dày gần 800 trang, tái hiện sinh động bức tranh lịch sử trung thực về cuộc chiến đấu gian khổ, oanh liệt của quân và dân ta trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp tại mặt trận Thừa Thiên Huế.

Bối cảnh tiểu thuyết xoay quanh cuộc sống, sinh hoạt và chiến đấu của 31 chiến sĩ nhỏ tuổi thuộc Đội thiếu niên trinh sát của Trung đoàn Trần Cao Vân (Trung đoàn 13 Vệ quốc đoàn). Xuất thân từ nhiều hoàn cảnh khác nhau, các em gia nhập đội quân vì những lý do rất riêng biệt và ngây thơ, nhưng đều gắn kết với nhau bằng tình đồng đội và lòng yêu nước nồng nàn. 

Bố cục tác phẩm đan xen các chuỗi sự kiện ly kỳ, hài hước nhưng cũng đầy bi tráng qua câu chuyện của từng nhân vật tiêu biểu: cậu bé Mừng hiếu thảo rành rẽ bản đồ trận địa; Lượm trinh sát mưu trí, dũng cảm vượt ngục; Vịnh “sưa” trách nhiệm, kỷ luật; Quỳnh “sơn ca” đam mê âm nhạc, từ bỏ gia đình giàu sang theo chiến khu; Tư “dát” nghịch ngợm nhưng quả cảm; cùng các thành viên như Bồng da rắn, Vệ to đầu, Hiền, Thúi, Lép-sẹo... 

Qua ngòi bút mộc mạc đậm chất địa phương, tác phẩm lột tả chân thực sự tàn khốc của chiến tranh với bom đạn, sự hy sinh anh dũng của các chiến sĩ nhỏ tuổi và cả sự tàn bạo của kẻ thù cùng những kẻ Việt gian phản quốc.

Phần 2: Cảm nhận cá nhân 

“Tuổi Thơ Dữ Dội” đã truyền cho tôi một niềm cảm hứng to lớn vô cùng, để tôi soi mình vào đó như một tấm gương, rằng thời kháng chiến đã có những bạn trẻ ý thức được trách nhiệm của mình với đất nước và sống hết mình vì tổ quốc thân yêu... Dáng hình đất nước đã được tạo nên từ bàn tay, từ xương máu của những anh hùng chưa tới tuổi trưởng thành. Đọc tác phẩm, ta như thấy trong những đôi mắt trẻ thơ là sự giằng co giữa mong muốn vị kỉ của bản thân và sự trung thành dành cho cách mạng, cho đến cuối cùng, các em vẫn chọn cách mạng để cống hiến, để hi sinh.”

(Hồ Thị Thu Hà - Xem đầy đủ bài cảm nhận tại đây)

“31 chiến sĩ nhỏ tuổi với 31 hoàn cảnh khác nhau: là cậu bé Mừng với khát khao “…muốn theo các anh đánh Tây cho nước nhà được độc lập, để sau ni lỡ mạ em có mắc bệnh chi còn nặng hơn cả bệnh hen suyễn, cũng được Chính phủ chữa cho lành…”; là Lượm – cậu “Việt Minh nhà nòi” dũng cảm, mưu trí không ai bằng; là Quỳnh “sơn ca”, là Tư dát, là Bồng da rắn, là Vệ to đầu [...]

Tuy nhỏ tuổi nhưng gan các em không nhỏ, các em đã anh dũng góp phần vào chiến thắng lẫy lừng của đất nước, giải phóng dân tộc.”

(Nguyễn Đinh Minh Tú - Xem đầy đủ bài cảm nhận tại đây)

“Quyển sách “Tuổi Thơ Dữ Dội” của nhà văn Phùng Quán... đã mang lại cho tôi thật nhiều cảm xúc, suy ngẫm và làm cho tôi có những thay đổi về nhận thức trong cuộc sống [...]

Chính “Tuổi Thơ Dữ Dội” đã giúp tôi nhận ra hạnh phúc và hòa bình là vô cùng quý giá và hơn hết chúng ta đang có những thứ rất quý giá ấy [...] 

Hình ảnh những chiến sĩ vệ quốc đoàn cố gắng đến hơi thở cuối cùng để chiến đấu đã làm tôi sực tỉnh. Tôi trân quý hơn mảnh đất tôi đang sống, tôi yêu mến và biết ơn sâu đậm những chiến sĩ đã ngã xuống cho non sông, tôi ý thức được bản thân tôi là con cháu của một dân tộc anh hùng và tôi phải sống sao cho xứng đáng với dân tộc ấy.”

(Phó Đăng Khoa - Xem đầy đủ bài cảm nhận tại đây)

“Tôi như lạc giữa mênh mông cảm xúc sau gần 700 trang truyện. Tác giả đã dẫn dắt bạn đọc qua biết bao thăng trầm cảm xúc. Tôi đã vui đến nổi cười bật thành tiếng vì những miếng hài của các nhân vật [...] 

Tôi đã tức giận, căm hờn vì bọn giặc độc ác và những Việt gian phản quốc... Tôi còn đau lòng đến mắt mũi cay xè vì tình cảm sâu sắc giữa các nhân vật và cả những cái chết oanh liệt đến mức khiến tôi tưởng như đang lạc vào một cuốn thần thoại [...]

“Tuổi Thơ Dữ Dội” cũng làm tôi nhận ra rằng lòng yêu nước đôi lúc chỉ xuất phát từ những điều nhỏ bé nhất trong cuộc sống mà ta yêu quý và trân trọng [...]

Những lý do tuy ngô nghê ấy lại chứa đựng sức mạnh phi thường, như kho củi vô tận làm bùng lên ngọn lửa yêu nước, khiến các em quyết tâm chiến đấu.”

(Nguyễn Phương Anh - Xem đầy đủ bài cảm nhận tại đây)

“Khi đọc được những lời thoại này tôi đã không thể tin được đó là câu nói vang lên từ những thiếu niên mười ba, mười bốn tuổi. Những đứa trẻ hồn nhiên, vô tư đáng lẽ đang được đi học, vui chơi và thậm chí chúng còn chưa kịp trưởng thành, thì đã sớm phải đối mặt với bom đạn, giặc giã, hy sinh tuổi thơ hồn nhiên để góp phần bảo vệ quê hương đất nước [...] 

Song, giữa những cảnh tượng đáng sợ và kinh hoàng đó, lại sáng lên hình ảnh của những “chiến sĩ” nhí rất đỗi ngây thơ. Họ cùng nhau sinh hoạt, vui đùa. Những nụ cười ấy, như những tia nắng mặt trời chiếu sáng qua những đám mây u ám, là nguồn động viên, là hy vọng vững chắc giữa biển khơi đầy sóng gió của cuộc chiến tranh [...] 

Nhìn vào hình ảnh của các em, ta không chỉ cảm nhận được sự đau khổ và khổ đau của cuộc chiến, mà còn thấy được ánh sáng hy vọng, niềm tin vững chắc vào tương lai của dân tộc.”

(Nguyễn Thị Như Ý - Xem đầy đủ bài cảm nhận tại đây)

Phần 3: Định hướng đọc

Việc nghiên cứu tác phẩm hỗ trợ người học chủ động tích lũy tri thức và phát triển năng lực để đáp ứng các chuẩn đầu ra (CLOs) được quy định tại Đề cương chi tiết của các học phần: Văn học Việt Nam hiện đại, Lí luận văn học và văn học thiếu nhi...

Bên cạnh đó, việc đọc sách giúp người học trau dồi các kỹ năng cần thiết, nâng cao năng lực cảm thụ thẩm mỹ và thúc đẩy tinh thần tự học suốt đời.

Phần 4: Hướng dẫn tìm đọc

Tên sách: Tuổi Thơ Dữ Dội

Tác giả: Phùng Quán

Nhà xuất bản: Kim Đồng

Vị trí sách: TV3 T515T. Thư viện Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, An Dương Vương, Lầu 2