Phần 1: Tóm tắt nội dung 

“Có một con đường mòn trên Biển Đông” là một thiên ký sự về việc hình thành và phát triển đoàn tàu không số, những con tàu bí mật vận chuyển vũ khí từ miền Bắc vào chi viện cho chiến trường miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ ác liệt nhất. Con đường mòn trên biển Đông mà các chiến sĩ hải quân cùng nhân dân dày công gầy dựng là con đường đầy gian nan và nguy hiểm, nơi ghi dấu biết bao tấm gương chiến đấu quả cảm, bao hy sinh thầm lặng, bao cảnh đời éo le nghiệt ngã, và cả những mối tình đẹp vượt qua khói lửa chiến tranh.

Phần 2: Cảm nhận cá nhân

“Đọc “Có một con đường mòn trên Biển Đông” của Nguyên Ngọc, tôi có cảm giác như đang đứng trước một không gian vừa mênh mông, vừa thẳm sâu nơi lịch sử không hiện lên bằng những dấu mốc khô cứng, mà bằng những lớp sóng âm thầm, dạt dào và đầy ám ảnh. Tác phẩm không chỉ kể về một tuyến đường vận tải đặc biệt trong kháng chiến, mà còn mở ra một chiều kích tinh thần: nơi con người đối diện với giới hạn của mình, và vượt qua nó bằng ý chí.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất chính là hình tượng “con đường mòn” giữa biển. Đó là một nghịch lý đẹp giữa đại dương vô định, lại có một con đường. Nhưng càng đọc, tôi càng nhận ra, con đường ấy không phải là vệt nước mà con tàu để lại, mà là dấu tích của lòng dũng cảm, của sự kiên trì được lặp đi lặp lại qua biết bao chuyến đi. Nó vô hình, nhưng lại bền vững hơn bất kỳ con đường hữu hình nào. Chính cách đặt nhan đề ấy đã gợi mở một chiều sâu triết lý: có những con đường chỉ tồn tại khi con người đủ tin để đi và đủ bền bỉ để giữ.

Biển trong tác phẩm không chỉ là không gian địa lý, mà còn là một thử thách tinh thần. Sự mênh mông của biển dường như làm nổi bật hơn sự nhỏ bé của con người, nhưng cũng chính trong sự nhỏ bé ấy, phẩm chất con người lại hiện lên rõ nét. Những con người trên tàu không được khắc họa bằng những lời ca tụng ồn ào, mà hiện ra rất giản dị, rất đời thường. Thế nhưng, chính sự bình dị ấy lại khiến cho sự hy sinh của họ trở nên lớn lao – bởi đó không phải là những hành động nhất thời, mà là một sự dấn thân âm thầm, bền bỉ, gần như không có điểm dừng.

Khi gấp lại quyển sách, tôi không chỉ cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh, mà còn thấy rõ hơn một vẻ đẹp khác của những con người lặng lẽ làm nên lịch sử. “Con đường mòn” ấy, suy cho cùng, không chỉ nằm trên Biển Đông, mà còn nằm trong ký ức và trong chính cách chúng ta hiểu về quá khứ: một quá khứ được dệt nên không phải bằng những điều lớn lao hiển hiện, mà bằng vô số bước đi âm thầm nhưng không bao giờ lùi lại.”

  (Sinh viên Liêu Cẩm Thành và Ngô Nhật Đan)

“Đọc xong cuốn sách, chiến tranh kết thúc, dấu tích của con đường huyền thoại cũng chìm sâu trong mặt biển mênh mông, những gì còn đọng lại trong tôi là những con người anh dũng, quả cảm, trí tuệ, tài năng mà chưa một lần được sử sách ghi danh hay có chăng chỉ là dòng chữ ngắn ngủi. Họ sẵn sàng ra đi dù biết không có khả năng quay trở về rất, họ sẵn sàng hi sinh bản thân chứ nhất quyết không để giặc chiếm được vũ khí, họ sẵn sàng cho đi tất cả những gì mình có để giúp cán bộ, giúp cách mạng [...] Câu chuyện về má Mười Rìu – một người phụ nữ kì lạ, với 10 đồng bạc mà dựng nên cơ nghiệp cho cách mạng. Má có thể mua một chiếc thuyền sáu tấn có máy đẩy Yama, một giàn lưới lớn, mấy tấn xăng dầu, hàng chục tấn gạo để phục vụ cho những cán bộ cách mạng trong những ngày mở đường gian khó [...]

Nếu số phận của những con người trong tác phẩm khiến tôi xúc động bao nhiêu, thì tính cách và lối sống của họ khiến tôi ngưỡng mộ bấy nhiêu. Cuốn sách không chỉ giúp tôi hình dung ra con đường lịch sử vận chuyển vũ khí mà còn giúp tôi nhận ra mình cần phải sống như thế nào để xứng đáng với những gì tôi đang được nhận ngày hôm nay, đó là nền độc lập, tự do của dân tộc.” 

(Sinh viên Bùi Khánh Bảo Vy - Xem đầy đủ bài cảm nhận tại đây)

Phần 3: Định hướng đọc

Việc nghiên cứu tác phẩm hỗ trợ người học chủ động tích lũy tri thức và phát triển năng lực để đáp ứng các chuẩn đầu ra (CLOs) được quy định tại Đề cương chi tiết của các học phần: Lịch sử Việt Nam hiện đại, Địa lý Việt Nam, Công tác Quốc phòng - An ninh...

Bên cạnh đó, việc đọc sách giúp người học trau dồi các kỹ năng cần thiết, nâng cao năng lực cảm thụ thẩm mỹ và thúc đẩy tinh thần tự học suốt đời.

Phần 4: Hướng dẫn tìm đọc

Tên sách: Có Một Con Đường Mòn Trên Biển Đông

Tác giả: Nguyên Ngọc

Nhà xuất bản: Văn học

Vị trí sách: TV803 NG527NG-c 280 , An Dương Vương, Sách tiếng Việt (lầu 2)