Phần 1: Tóm tắt nội dung 

Nhật ký Đặng Thùy Trâm được tổ chức thành hai phần chính. Phần mở đầu là lời giới thiệu về hành trình lưu giữ và trao trả hai cuốn nhật ký của bác sĩ Đặng Thùy Trâm. Nội dung phần này kể lại việc cựu binh Mỹ Fred Whitehurst đã giữ lại hai cuốn nhật ký sau khi thu được tại một bệnh viện dã chiến, thay vì tiêu hủy theo quy định quân đội. Sau nhiều năm trăn trở, cùng với sự giúp đỡ của Robert Whitehurst và nhiều người khác, ông đã nỗ lực tìm kiếm gia đình tác giả để trao trả những di vật quý giá, qua đó khẳng định giá trị nhân văn và sức lay động của những trang nhật ký. Phần chính của tác phẩm mang nhan đề Những ngày rực lửa, gồm các trang nhật ký được ghi chép theo trình tự thời gian và chia thành hai quyển. Mở đầu là Quyển Một (1968) với những ghi chép từ ngày 8/4/1968, phản ánh công việc của một bác sĩ quân y trong điều kiện chiến trường khốc liệt, những ca phẫu thuật thiếu thốn, tình cảm gắn bó với thương binh, nỗi đau trước sự hy sinh của đồng đội, cùng những suy tư về gia đình, tình yêu, lý tưởng và khát vọng cống hiến. Các ghi chép tiếp tục được triển khai ở Quyển Hai, vẫn theo hình thức nhật ký hằng ngày, nối tiếp dòng sự kiện, cảm xúc và trải nghiệm của tác giả trong những năm tháng hoạt động tại chiến trường. Toàn bộ tác phẩm được trình bày theo diễn tiến thời gian, giúp tái hiện chân thực cuộc sống, công việc và thế giới nội tâm của Đặng Thùy Trâm.

Phần 2: Cảm nhận cá nhân 

“Nhật ký Đặng Thùy Trâm là một trong những cuốn sách để lại trong mỗi thế hệ đọc giả nhiều cảm xúc và suy ngẫm nhất về chiến tranh, con người và lý tưởng sống. Khác với những tác phẩm tái hiện chiến tranh bằng những sự kiện hay trận đánh lớn, cuốn nhật ký đưa người đọc đến gần hơn với cuộc sống thường nhật của một nữ bác sĩ trẻ đang công tác nơi chiến trường miền Nam. Qua từng trang viết, ta có thể cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh không chỉ qua bom đạn và mất mát mà còn qua những trăn trở, nỗi nhớ gia đình, sự day dứt trước những ca bệnh không thể cứu chữa và tình yêu thương sâu sắc dành cho đồng đội, nhân dân của Đặng Thùy Trâm. Điều khiến chúng ta khâm phục nhất là dù phải đối mặt với vô vàn khó khăn, chị vẫn luôn giữ vững niềm tin, tinh thần lạc quan và sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Những dòng nhật ký được viết bằng tất cả sự chân thành đã giúp tôi hiểu rằng lòng yêu nước không phải là những điều lớn lao, mà được thể hiện qua trách nhiệm với công việc, sự tận tụy với con người và sự kiên định với lý tưởng mình đã chọn. Cuốn sách không chỉ giúp ta hiểu hơn về những hy sinh của thế hệ cha anh để giành lấy hòa bình mà còn nhắc nhở bản thân phải biết trân trọng cuộc sống hôm nay, sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội và không ngừng nỗ lực để cống hiến.

“Bài học đầu tiên tôi đã ghi lại trong cuốn sổ tay trong lúc đọc cuốn sách của bác sĩ Thùy Trâm chính là sống phải có lý tưởng. Lý tưởng sống là kim chỉ nam cho mọi hành động của một người, là cội nguồn của những suy nghĩ và hành động mà một người thực hiện trong cuộc sống. Lý tưởng cao đẹp, nhân văn sẽ là gốc rễ của những suy nghĩ và hành động tốt đẹp, mang lại giá trị tích cực cho cuộc sống của cá nhân và sự phát triển của cộng đồng mà cá nhân đó đang là một thành viên. Khi đọc cuốn sách ở hồi học Trung học, tôi đã từng nghĩ: Điều gì lại khiến một người đang có cuộc sống hoàn hảo như bác sĩ Đặng Thùy Trâm có thể chấp nhận dấn thân vào gian khổ, thậm chí là nơi cái chết và sự sống có ranh giới thật quá mong manh? Bây giờ, khi đã ở năm cuối đại học, khi phải chuẩn bị mọi thứ để sẵn sàng đi trên đôi chân của mình, tôi hình như cũng tự giải đáp được thắc mắc của chính mình năm nào. Đó là vì lý tưởng sống của thế hệ chị Thùy Trâm: “sống chiến đấu và nghĩ rằng mình sẽ ngã xuống vì ngày mai của dân tộc”. Thế hệ các anh, các chị luôn sẵn sàng đổ mồ hôi, nước mắt, máu và xương của mình để chiến đấu chống lại lũ cướp nước, lũ bán nước, lũ người đã gây ra những nỗi đau khổ tột cùng trong cuộc đời của những người dân trên dải đất này. Cuộc chiến đấu gian khó đó các anh chị làm sao có thể biết khi nào dừng lại nhưng các anh chị đã không tiếc bất kỳ điều gì để dấn thân vào cùng đồng bào chống Mỹ. Các anh chị đã quyết tử cho một lần đất nước được sinh ra. Chính vì lý tưởng cao đẹp: vì ngày mai của dân tộc, vì nền hòa bình, độc lập, tự do của đất nước, vì tương lai của hàng triệu đồng bào, các anh chị đã luôn sống, học tập và chiến đấu dù điều kiện gian khổ, dù mạng sống của các anh các chị có thể bị lấy đi bất kỳ lúc nào sau mỗi tiếng pháo, tiếng bom, tiếng đạn.”

(Trần Thị Thu Hà - Xem đầy đủ bài cảm nhận tại đây)

Phần 3: Định hướng đọc

Việc nghiên cứu tác phẩm hỗ trợ người học chủ động tích lũy tri thức và phát triển năng lực để đáp ứng các chuẩn đầu ra (CLOs) được quy định tại Đề cương chi tiết của các học phần: Văn Học Hiện Đại Việt Nam 2, Lý Luận Văn Học 1, Lý Luận Văn Học 2...

Bên cạnh đó, việc đọc sách giúp người học trau dồi các kỹ năng cần thiết, nâng cao năng lực cảm thụ thẩm mỹ và thúc đẩy tinh thần tự học suốt đời.

Phần 4: Hướng dẫn tìm đọc

Tên sách: Nhật Ký Đặng Thùy Trâm

Tác giả: Đặng Thùy Trâm

Nhà xuất bản: Hội Nhà Văn

Vị trí sách TV803 Đ116TR-nh. Thư viện Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, An Dương Vương, Lầu 2