Phần 1: Tóm tắt nội dung

“Ngày Tháng Năm” của Diêm Liên Khoa là một bản trường ca về nghị lực sống giữa thiên nhiên khắc nghiệt. Câu chuyện xoay quanh một cụ già 72 tuổi và chú chó mù trung thành trong một ngôi làng bị hạn hán tàn phá. Khi tất cả dân làng đã di tản để tìm sự sống, ông lão chọn ở lại cùng mảnh ruộng dốc Tám Dặm Rưỡi. Mục tiêu duy nhất của ông là chăm sóc một mầm ngô đơn độc – niềm hy vọng cuối cùng về hạt giống cho tương lai.

Cuộc sinh tồn không chỉ là cuộc chiến với cái nắng thiêu đốt của “mặt trời nướng ngày tháng thành tro”, mà còn là cuộc đối đầu với đàn chuột đồng, bầy sói hung dữ và nỗi cô đơn đến cùng cực. Tác phẩm không dày đặc các tình tiết nhưng đầy ám ảnh bởi những chi tiết về sự tận hiến: ông lão sẵn sàng hy vọng và đánh đổi tất cả để bảo vệ mầm sống nhỏ bé. Diêm Liên Khoa đã kiến tạo một không gian đậm chất huyền ảo về ngày tận thế, nơi ranh giới giữa cái chết và sự sống, giữa con người và tự nhiên hòa quyện; để cuối cùng, từ hố thẳm của tuyệt vọng, ánh sáng của đức tin và sự kế thừa vẫn rạng rỡ hiện hình.

Phần 2: Cảm nhận cá nhân

“Đứng trước một cái cây, điều người ta thấy là hành trình lớn lên, ký ức và năm tháng của một đời người. [...] Và đến khi mình bắt gặp một mùi hương có giản đơn như sự hoài niệm, có kỳ lạ như ngày trưởng thành, có cái nhiệt thành của tuổi bảy mươi hai: mùi cây ngô trong tiểu thuyết “Ngày tháng năm” của nhà văn Trung Quốc - Diêm Liên Khoa, mình thấy hình dáng hình của ông mình chăm sóc cho cây sứ trắng, mình thấy ông lão ở tuổi bảy mươi hai đứng giữa nắng gắt để cứu sống cây ngô, cả hai cùng hòa hợp. Ký ức của con người về những hạn định của xã hội, mặt trái của lòng người được nhà văn Diêm Liên Khoa lưu trữ với một sự ám ảnh nhất định. [...]

Diêm Liên Khoa đã giúp mình ấp ủ một niềm tin nào đó về văn chương, về nghề mình theo đuổi và về một xã hội có nhiều sức mạnh hơn cho người trẻ từ một ông lão ở tuổi bảy mươi hai… Có lẽ, giá trị cuối cùng của một đời người chính là hành trình theo đuổi mục tiêu và chúng kết tinh ở những điều ta có thể trao gửi cho những người tiếp tục sống. Ông lão và chó mù đã dựng mình dậy, xốc mình đi trên quãng đường theo đuổi nghề văn, khi ngòi bút và viên phấn có thể sẽ phai mờ, nhưng niềm hy vọng về một thế hệ mới luôn nhiệt thành trong niềm đam mê, trách nhiệm nhiều hơn nữa vì người khác, một cộng đồng mới sẽ thôi thúc mình bước tiếp. 

[...] Những điều mình đọc, mình tìm không phải là thời gian, mà là sức mạnh, một hình dáng không biên độ, để mình biết rằng con người có thể vượt qua những thử thách với sự kiên cường ra sao, dai dẳng như thế nào. “... những người cuối cùng ở lại, lại là bảy người con trai của bảy hộ gia đình trong làng này, họ trẻ tuổi, mạnh khỏe, có sức vóc, bắc bảy cái gác lều trên bảy sườn núi, trên bảy mảnh đất màu nâu cách xa nhau, họ chống chọi không biết mệt mỏi với ánh mặt trời và nỗi cô đơn, trồng được bảy cây ngô tươi non xanh mướt” (trích tác phẩm). 

Tuổi trẻ đã viết tiếp câu chuyện dang dở từ tuổi già, bảy người con trai đang bước tiếp hành trình của một ông lão tuổi bảy mươi hai đã trao cho mình một niềm tin nào đó cho những người mang hành trang từ thế hệ đi trước. Ông lão và chó mù đã để lại cho mình một ấn tượng không quên khi cánh tay của lão đến cuối cùng vẫn không rời cây ngô. Cái kết khép lại nhưng vẫn đầy dang dở, nhưng mình vẫn đặt cược một niềm tin nhỏ bé vào bảy chàng trai tại dãy núi Bá Lâu này, những cây ngô rồi sẽ ra hoa ra quả, mình sẽ lại ngửi thấy mùi hương của cây ngô phản chiếu dáng vẻ phi thường của những trái tim không ngơi nghỉ. Cây là một phần đời người trong đó, cây không bội bạc, quên lãng ký ức, cây cho phép người ta niềm tin để sống, để nhớ và để thương.”

(Sinh viên Phan Duy Tân - Xem đầy đủ bài cảm nhận tại đây)

Phần 3: Định hướng đọc

Việc nghiên cứu tác phẩm hỗ trợ người học chủ động tích lũy tri thức và phát triển năng lực để đáp ứng các chuẩn đầu ra (CLOs) được quy định tại Đề cương chi tiết của các học phần: Văn học phương Đông, Văn học Trung Quốc, Giáo dục vì sự phát triển bền vững...

Bên cạnh đó, việc đọc sách giúp người học trau dồi các kỹ năng cần thiết, nâng cao năng lực cảm thụ thẩm mỹ và thúc đẩy tinh thần tự học suốt đời.

Phần 4: Hướng dẫn tìm đọc

Tên sách: Ngày Tháng Năm

Tác giả: Diêm Liên Khoa

Dịch giả: Minh Thương

Nhà xuất bản: Hội Nhà Văn

Tìm đọc tại Thư viện Quốc gia Việt Nam